Cuộc đời không phải lúc nào cũng trao cho chúng ta những điều ngọt ngào. Nhưng trước những khó khăn và thất bại, chúng ta luôn có thể lựa chọn cách phản ứng, cách bước tiếp và cách tạo ra một tương lai khác.
Có những giai đoạn, chúng ta cảm thấy mình đang mắc kẹt trong một cuộc sống bình thường đến mức nhàm chán. Công việc vẫn diễn ra mỗi ngày, những mục tiêu vẫn nằm trên giấy, còn những dự định từng khiến ta hào hứng dần bị trì hoãn bởi nỗi sợ thất bại, sự thiếu tự tin hay suy nghĩ rằng mình chưa đủ giỏi.
Đời Ném Ta Chanh, Xử Nhanh Bằng Đường – Cuộc Đời Là Những Chọn Lựa của Zack Friedman là cuốn sách dành cho những người muốn thoát khỏi trạng thái ấy. Được Nhà xuất bản Trẻ phát hành tại Việt Nam năm 2023, bản dịch của Quế Anh chuyển tải thông điệp từ nguyên tác The Lemonade Life: mỗi người đều có cơ hội xây dựng một cuộc đời tốt đẹp hơn thông qua những lựa chọn của chính mình. Báo Dân trí+1
Hình ảnh “đời ném ta chanh, xử nhanh bằng đường” là một ẩn dụ thú vị. Khi cuộc sống trao cho ta những quả chanh chua chát của thất bại, mất mát hay nghịch cảnh, thay vì chỉ than phiền về những gì mình không có, ta có thể tìm cách biến hoàn cảnh ấy thành thứ gì đó có giá trị.
Điều đáng quý là cuốn sách không chỉ dừng lại ở lời khuyên hãy suy nghĩ tích cực. Zack Friedman xây dựng một hệ thống gồm năm “chiếc công tắc” nội tại, giúp người đọc nhìn lại tư duy, cách ra quyết định và hành động của mình.
Thông điệp xuyên suốt tác phẩm khá rõ ràng: chúng ta không thể kiểm soát mọi điều xảy đến, nhưng có thể chủ động lựa chọn cách mình đối diện với cuộc đời.
1. Góc nhìn – Thay đổi cách nhìn để nhận ra cơ hội
Chiếc công tắc đầu tiên mà Zack Friedman đề cập là góc nhìn cá nhân. Theo tác giả, cách chúng ta nhìn nhận thế giới có ảnh hưởng lớn đến những cơ hội mình nhận ra và những quyết định mình đưa ra.
Cùng đối diện với một thất bại, có người xem đó là bằng chứng cho thấy mình không đủ năng lực; người khác lại coi đó là cơ hội để học hỏi và làm lại. Sự khác biệt không nằm hoàn toàn ở hoàn cảnh, mà còn ở cách mỗi người diễn giải hoàn cảnh ấy.
Điều này không có nghĩa chỉ cần suy nghĩ tích cực là mọi vấn đề sẽ tự biến mất. Thay đổi góc nhìn không làm khó khăn trở nên dễ dàng hơn ngay lập tức, nhưng giúp chúng ta không bị mắc kẹt trong sự bi quan.
Đôi khi, điều cản trở chúng ta không phải là thiếu cơ hội, mà là niềm tin rằng mình không có cơ hội.
2. Rủi ro – Không đánh đổi tương lai chỉ để giữ sự an toàn
Chúng ta thường mong muốn thành công nhưng lại sợ những điều cần làm để đạt được nó. Ta muốn một công việc tốt hơn nhưng ngần ngại ứng tuyển; muốn thử sức với lĩnh vực mới nhưng lo lắng mình sẽ thất bại.
Trong chiếc công tắc thứ hai, tác giả khuyến khích độc giả nhìn nhận rủi ro như một phần không thể thiếu của quá trình phát triển.
Tất nhiên, chấp nhận rủi ro không đồng nghĩa với hành động bốc đồng. Điều quan trọng là đánh giá khả năng, chuẩn bị nguồn lực và dám bước ra khỏi vùng an toàn khi cơ hội xứng đáng với những gì mình có thể đánh đổi.
Bởi đôi khi, cái giá của việc không dám thử còn lớn hơn cái giá của một lần thất bại. Chúng ta có thể mất một cơ hội nghề nghiệp, bỏ lỡ một trải nghiệm quý giá hoặc nhiều năm sau vẫn tự hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu ngày ấy mình can đảm hơn một chút.
3. Độc lập và nhận biết bản thân – Sống cuộc đời của chính mình
Hai chiếc công tắc tiếp theo là độc lập và nhận biết bản thân. Đây là những khía cạnh đặc biệt đáng suy ngẫm trong một xã hội mà chúng ta thường xuyên bị tác động bởi kỳ vọng của gia đình, áp lực đồng trang lứa và những tiêu chuẩn thành công do người khác đặt ra.
Độc lập không đơn thuần là tự chủ về tài chính. Đó còn là khả năng đưa ra quyết định dựa trên giá trị, mục tiêu và hoàn cảnh của chính mình, thay vì liên tục tìm kiếm sự công nhận từ bên ngoài.
Trong khi đó, nhận biết bản thân giúp chúng ta hiểu rõ điểm mạnh, hạn chế, động lực và điều thực sự có ý nghĩa với mình. Không phải con đường nào được nhiều người lựa chọn cũng phù hợp với tất cả mọi người.
Có người tìm thấy hạnh phúc trong sự nghiệp thăng tiến. Có người coi trọng thời gian dành cho gia đình. Có người muốn khởi nghiệp, trong khi người khác mong muốn một cuộc sống ổn định và bình yên.
Không có một khuôn mẫu thành công duy nhất. Điều quan trọng là hiểu mình muốn gì và sẵn sàng chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.
4. Hành động – Biến những dự định thành hiện thực
Chiếc công tắc cuối cùng, cũng là bước đưa những tư tưởng trước đó vào đời sống, chính là hành động.
Chúng ta có thể đọc nhiều sách phát triển bản thân, lập ra hàng loạt kế hoạch và hình dung một tương lai rực rỡ. Nhưng nếu mọi thứ chỉ dừng lại ở suy nghĩ, cuộc sống sẽ khó có thể thay đổi.
Đôi khi, điều khiến chúng ta trì hoãn không phải vì thiếu năng lực, mà vì luôn chờ đợi thời điểm hoàn hảo: đợi có thêm tiền, thêm kinh nghiệm, thêm tự tin hoặc thêm một lời xác nhận rằng mình đang đi đúng hướng.
Zack Friedman khuyến khích người đọc thoát khỏi trạng thái chờ đợi ấy và chủ động tiến về phía trước. Không nhất thiết phải bắt đầu bằng một quyết định lớn. Một bước đi nhỏ nhưng được thực hiện nghiêm túc vẫn có giá trị hơn một kế hoạch hoàn hảo không bao giờ được triển khai.
Đây cũng là điểm thực tế nhất của cuốn sách: thay đổi cuộc đời không chỉ cần cảm hứng, mà cần những hành động cụ thể được duy trì theo thời gian.
Lời kết: Cuộc đời rực rỡ bắt đầu từ một lựa chọn
Đời Ném Ta Chanh, Xử Nhanh Bằng Đường là cuốn sách phù hợp với những người đang muốn thay đổi bản thân, tìm kiếm hướng đi mới hoặc cần một lời nhắc nhở để bước ra khỏi sự trì hoãn.
Điểm mạnh của tác phẩm nằm ở mô hình năm chiếc công tắc dễ nhớ, kết hợp với những câu chuyện và gợi ý thực hành. Dù vậy, một số thông điệp mang tinh thần lạc quan mạnh mẽ có thể khiến người đọc cảm thấy thành công phụ thuộc chủ yếu vào lựa chọn cá nhân. Trên thực tế, hoàn cảnh kinh tế, cơ hội và những rào cản xã hội cũng có ảnh hưởng đáng kể. Vì thế, nên tiếp nhận cuốn sách như một nguồn cảm hứng để chủ động hơn, chứ không phải lý do để tự trách mình khi mọi chuyện không diễn ra như mong muốn.
Điều tôi tâm đắc nhất là ý tưởng về quyền lựa chọn. Chúng ta không phải lúc nào cũng có thể chọn hoàn cảnh bắt đầu, nhưng có thể từng bước lựa chọn cách học hỏi, thích nghi và xây dựng tương lai.
Cuộc đời có thể ném cho ta những quả chanh, nhưng biến chúng thành điều gì lại phụ thuộc vào cách ta đối diện với chúng. Và đôi khi, để bắt đầu một cuộc đời khác, điều cần thiết không phải là chờ đợi một phép màu, mà là can đảm thực hiện lựa chọn đầu tiên.
Other Articles
